Problematiek leegstand detailhandel

Dinsdag 11 februari zijn collega statenlid Peter Kerris en ik op werkbezoek geweest in Zutphen. Dit bezoek was naar aanleiding van de oprichting van de Rode Ondernemers Oost en naar aanleiding van verschillende berichten over het Midden en Kleinbedrijf (MKB) in de retail en de detailhandel die met problemen te maken hebben zoals leegstand en het moeilijk verkrijgen van financiering bij banken.

Compliment & probleem
Allereerst waren er vanuit Zutphen complimenten voor het Impulsplan Wonen. Dit gaf zeker mogelijkheden en kansen.
Daarnaast kwam echter ook meteen het probleem naar voren. Het MKB, de retail en de detailhandel worden in zowel het provinciale als gemeentelijke beleid vaak nog te weinig meegenomen terwijl de problemen steeds groter worden.

Leegstand
Bij veel kleine winkelbedrijven is armoede achter de toonbank. In de goede tijden zijn de huurprijzen van winkels steeds verder omhoog gegaan. Zeker in het centrum van een stad. In crisistijden zijn pandeigenaren echter nauwelijks bereid om iets aan de huurprijzen te doen. Met name voor starters is dit funest. Banken zijn steeds minder bereid om geld te lenen. Hierdoor moeten zelfs goed lopende winkels stoppen omdat er hierdoor geen opvolger kan komen en staan goede locaties leeg omdat de plek te duur is. Dit is funest voor de binnensteden en dorpen die hier mee te maken hebben. Dit heeft ook consequenties voor de werkgelegenheid. Veel kleine winkels samen zorgen ook voor banen!

De leegstand is de laatste jaren flink toegenomen. In veel gemeenten staat een groot aantal winkelpanden leeg. Voor de overgebleven winkeliers is deze ontwikkeling desastreus. Echter voor het hele dorp en de hele stad is dit een ramp. Een sfeervol centrum met bedrijvigheid maakt of breekt een gebied.
Een oplossing zou bijvoorbeeld kunnen zijn om regelingen en beleid op te stellen die winkeliers die nog buiten het centrum zitten te stimuleren om naar het centrum te verhuizen. De winkelpanden buiten het centrum zouden dan omgevormd kunnen worden naar bijv. woningen.

Een regionaal retail/detailhandelsbeleid is hiervoor noodzakelijk. Er zullen keuzes gemaakt moeten worden om de winkelleegstand aan te pakken. Waar moeten winkels behouden blijven en waar niet. Ook Detailhandel Nederland pleit hiervoor in het rapport “Winkelgebied van de toekomst” wat deze maand is uitgekomen.
Beleid op planologisch (en economisch) gebied. Eigenlijk zou je een soort ruilverkaveling voor winkels op kunnen gaan zetten. Of een rood voor rood regeling voor winkeliers. Maar ook kruisbestuiving. Er zijn voorbeelden (zoals in Silvolde) waar sommige al jaren leegstaande grote winkelpanden door het opzetten van samenwerking en collectieven tussen kleine bedrijfjes weer een herbestemming hebben gekregen. Deze kennis en ervaringen zouden meer gedeeld moeten kunnen worden.

Duurzame energie
Als het gaat om innovatie is ook aandacht voor duurzame energie een belangrijke. Zou het misschien mogelijk zijn om middels een revolverend fonds energieneutrale binnensteden te ontwikkelen? Kleine winkeliers kunnen zelf vaak niet in een keer de kosten dragen, banken houden de hand op de knip terwijl een duurzame uitstraling de hele stad ten goede komt.

Sociale innovatie & beleving
Naast de hardware moet er echter ook meer aandacht komen voor de software.
Sociale innovatie in het bedrijfsleven is hard nodig. Als het gaat om personeel- en scholingsbeleid dan is er nog te weinig aansluiting bij wat ondernemers vragen en wat opleidingen bieden. Onderwijsmanagers die dit zouden kunnen ondersteunen zijn broodnodig. Op dit moment zijn sommige bedrijven uit pure nood zelf aan het kijken of ze opleidingen kunnen starten. Hierdoor is iedereen het wiel aan het uit vinden wat ten koste gaat voor de aandacht van het bedrijf wat in deze tijden ook niet geheel onbelangrijk is. Maar sociale innovatie betekend ook dat bedrijven en mensen in het bedrijfsleven elkaar moeten kennen. Door meer uitwisseling en meer contacten met elkaar kun je er ook voor zorgen dat winkeliers niet alleen aan hun eigen toko denken maar ook nog meer ambassadeur zijn voor hun stad zodat klanten terug komen. De beleving en ontmoeting zou meer centraal moeten staan. Dat is namelijk ook de voornaamste reden waarom mensen de deur uit gaan om te winkelen. Anders zaten ze wel achter de computer op internet te speuren.

In het Gelders Debat vorig jaar is er al aandacht geweest voor de detailhandel maar er is meer nodig. Peter en ik willen daarom van Gedeputeerde Staten weten of zij deze problemen van winkeliers en detailhandel onderkent en hebben schriftelijke vragen gesteld. Heeft de provincie op dit moment een inhoudelijke visie op hoe de Gelderse detailhandel in binnensteden en dorpen verder ontwikkeld zou kunnen worden. Ook willen we weten hoe op dit moment detailhandelsontwikkelingen regionaal en bovenregionaal zijn afgestemd. Kunnen we als provincie in het kader van het ruimtelijk beleid leegstand tegengaan en/of herbestemming bevorderen.

Van winkeliers horen we dat aan bovenstaande problematiek zowel in het provinciale als in het gemeentelijke beleid nog te weinig aandacht wordt besteed. Werk aan de winkel dus.

Over Anna-Lena

Statenlid PvdA provincie Gelderland
Dit bericht is geplaatst in Werk & onderwijs, Wonen & leefomgeving. Bookmark de permalink.